مفهوم لغوي تبليغ

مفهوم اصطلاحي

عناصر تبليغ ديني

1. تشويق به تفکر:

«وانزلنا اليک الذکر لتبين للناس ما نزل اليهم و لعلهم يتفکرون»[9]؛ «از آية شريفۀ فوق استنباط مي­شود که خداوند وظيفة تبيين دين و شريعت را بر عهدة پيامبر اکرم(ص) قرار داده است و اين بدان معني است که پيامبر(ص) علاوه بر ابلاغ، به تبيين و تفهيم آيين اسلام نيز مبادرت مي­ورزيده است. ادامة آيه بيان­گر آن است که خداوند از ابلاغ و تبيين دين، «و لعلهم يتفکرون» را انتظار دارد. خداوند، تعبد بي­پشتوانة عقل و انديشه را نمي­خواهد. لذا از مسلمانان مي­خواهد که در بيانات الهي و روشن­گري­هايي که پيامبر(ص) انجام داده، انديشه کنند زيرا پذيرشي که پس از دريافت صحيح و تفکر و تأمل باشد، ارزش­مند است و دوام دارد و در روح انسان رسوخ مي­کند. صرف تعبّد اگر چه در حدّ خودش يک ارزش است اما آن ارزشي که اسلام به آن بها مي­دهد نيست.»[10] بر اين اساس، مبلّغ دين که خود وام­گيرندة شأنيت تبليغ از پيامبران الهي است، علاوه بر ارائه و اطلاع­رساني در خصوص آموزه­هاي ديني، وظيفة تشريح و توضيح و تشويق به تفکّر و تعقل را نزد مخاطب خود دارد؛ چرا که هدف نهايي آية فوق لعلهم يتفکرون است. خداوند نفرمود لعلهم يتعبدون و يا لعلهم يتسلمون و اين مطلب نکتة بسيار مهمي است که مبلّغين مي­بايست توجه خاصّي نسبت به آن مبذول دارند و اساساً پذيرش تعقلي دين بر پذيرش تعبدي آن شرافت و برتري دارد.

2. حکمت:

«ادع الي سبيل ربک بالحکمه و الموعظه الحسنه و جادلهم بالتي هي احسن.»[11]

موعظة بليغ و نيکو

ابزارهاي تبليغ

بايدها و نبايدهاي تبليغ

چهار عامل موفقيت و شکست پيام تبليغي عبارتند از:

علم و عقل

پي­نوشت